سفرنامه تور گلابگیری کاشان مورخ 1397/2/12

سفرنامه تور گلابگیری کاشان
مورخ 1397/2/12
راهنما: سهیل صالحی


کاشان
کاشان شهر بسیار زیبای تاریخیست که مزارع وسیع گل محمدی هم در آن پرورش داده میشود. این شهر به دلیل آب و هوای گرم و خشک و در بعضی از مناطق تا حدودی کوهستانی از نظر جغرافیایی موقعیت مناسبی برای کشت این گیاه به حساب می آید.شهرهای اطراف شهر مانند نیاسر، برزک و قمصر از این نظر بسیار معروف هستند. به همین دلیل سالانه گردشگران زیادی از شهرهای مختلف ایران برای دیدن باغهای گل محمدی و کارگاه های گلاب گیری به این شهر می آیند. در کنار تولید گلاب خالص عرقیات گیاهان دیگر از جمله بید مشک، بهار نارنج، گل گاو زبان، خار شتر، نعناع، دارچین و... تولید می شود.
گروه گردشگری البرز من هر در ماه اردیبهشت، سفرهای زیادی به این منطقه برگزار می نماید تا همسفران عزیز با این سنت دیرینه ی ایرانی از نزدیک آشنا شوند و باغ های گل محمدی را ببینند و از زیبایی آن لذت برند.
گل محمدی:
گل محمدی گیاهی چندساله از جنس رزا (Rosa) و خانواده Rosaceae که دارای گل های زیبایی در رنگ های بسیار متنوع بیشتر قرمز و صورتی هستند و از آن گلاب می گیرند. اکثر گونه های آن بومی آسیا، و بعضی گونه ها بومی اروپا، شمال آمریکا و شمال غرب آفریقا می باشند.
گل محمدی یا گل گلاب با نام علمی Rosa damascena درختچه ای است خزندار ( Decideous ). گل محمدی از دیرباز در ایران کشت می‌شده‌ است و قسمت قابل مصرف آن گلبرگ است. ماده ٔ مؤثره ٔ آن تانن و موارد استعمال آن غرغره قابض، غرغره بورات دو سدیم است. گل سرخ. گل سوری. یک قسم از گل سرخ است. در اصفهان و کاشان از آن گلاب می‌گیرند و بعضی آنرا هم تقطیر می‌نمایند.
همزمان با بهار و ماه های اردیبهشت و خرداد، گل های محمدی با عطری دل انگیز محیط پیرامون را عطر آگین می کنند. در این زمان کارگاه های سنتی و صنعتی مختلف گلابگیری در اقصی نقاط، با وسایل تقطیر، گل ها را هر روز صبح زود، قبل از باز شدن کامل غنچه، چیده و به همراه بخار آب در دیگ های مخبلف، تقطیر می نماید. اسانس حاصله که در قسمت فوقانی پارچه جمع آوری شده، تجمع می یابد را جدا و پس از آبگیری در درون شیشه های در بسته، دور از نور نگهداری می کنند، اسانس را در ظروفی که اطراف آن توسط نمد پوشیده شده است، عرضه می نمایند، آب باقیمانده حاصل از عمل تقطیر را به عنوان «گلاب » به مصارف مختلف می رساند. از هر ۳۰۰۰ کیلوگرم ، حدود یک کیلو اسانس به دست می آید.
صنعت گلاب گیری:
ایران باستان، از دوران های بسیار گذشته، به صنعت گلاب گیری اشتهار داشته و این کشور مرکز اصلی گل سرخ و گیاهان معطر به شمار می رفته است. بیشترین کارگاه های تولید گلاب در میمند و فیروز آباد فارس بوده است. حمله مغولان همراه با نابودی همه چیز، این صنعت را نیز دچار رکورد نمود، به طوریکه از آن تاریخ تا کنون این صنعت رواج قبلی خود را باز نیافته است.
هنر گلابگیری در قرن دهم میلادی توسط اعراب به اروپا بده شد و اولین کشور اروپائی که این هنر را در خدمت گرفت، اسپانیا بود. عطر و گلاب گل سرخ ایران به علت شرایط مناسب آب و هوائی، از مرغوبیت خاصی برخوردار است. به جهت اینکه به مقدار کم تولید و بیشتر در داخل کشور مصرف می شود. از شهرت جهانی برخوردار است. اکثر کشورهای عربی حوضه خلیج فارس، انواع مختلف عرقیات و گلاب را از ایران تهیه می کنند. متأسفانه اکثر مراکز و کارگاه های گلابگیری کشور به صورت سنتی انجام می گیرد. کمتر تولید کننده ای با شیمی ترکیبات مواد تولید شده آن آشنائی دارد. (برگرفته از سایت بیتوته)

این هفته چندین سفر به منطقه کاشان داشتیم که این سفرنامه مربوط به روز چهارشنبه می شود.
صبح زود از کرج حرکت کردیم بعد از یک استراحت مختصر به رستوران مهتاب رسیدیم برای صرف صبحانه. مقصد بعدی شهر برزک بود. وقتی که وارد جاده شدیم طبیعت کوهستانی و جاده ی پر پیچ و خم برای همگی جالب بود. محمد آقا صاحب باغ گل منتظر ما بودند. داخل باغ گل شدیم و قدم زدیم و مقداری هم گل محمدی چیدیم. منظره ی یک دشت پر از گل واقعا دیدنی بود. عطر خوشبوی گل هم در هوا حس می شد.






حالا وقت دیدن کارگاه بود. کارگاهی سنتی که از دیرباز به تولید گلاب و عرقیات مشغول بوده. محد آقا برامون توضیحات کامل در این زمینه دادند و گفتند که گلاب خالص حدود 4 ساعت طول می کشه تا بدست بیاد. همسفرامون چای آتیشی و شربت نوش جان کردند، گلاب خالص و ناب خریداری کردند و راه افتادیم.






رستوران نگین مجموعه ی سنتی و با محیطی زیباست که برای صرف ناهار به اونجا رفتیم. از داخل بافت تاریخی بسیار دلنواز عبور کردیم تا به این خانه رسیدیم. غذای محلی کاشان گوشت و لوبیا با شیوید پلوست. که انصافا هم غذای خوشمزیه.


بعد از یه شکمگردی دلچسب راهی خانه ی طباطبایی ها شدیم. این خانه حدود 200 سال پیش توسط آقای طباطبایی تاجر فرش ساخته شده که انصافا اوج زیبایی هنر ایرانیه. گچ بری ها و تزیینات معماری این بنا هربیننده ای رو مجذوب خودش می کنه.
کم کم موقع برگشت بود. از شهر کاشان خارج شدیم و به طرف شهر قم و از اونجا به سمت کرج رهسپار شدیم.


با آرزوی بهترین ها برای شما دوستان .